1. Założenia do przykładowego domu
Rozpatrzmy dom jednorodzinny o powierzchni 150 m²:
- zasilanie: 3-fazowe (400 V)
- standard energetyczny: przeciętny (bez pełnej elektryfikacji ogrzewania)
- ogrzewanie: np. gazowe lub pompa ciepła (uwzględnimy wariant)
- liczba mieszkańców: 3–4 osoby
2. Szacunkowe zapotrzebowanie mocy
Przyjmujemy orientacyjne moce urządzeń:
- oświetlenie: ~10 W/m² → 150 × 10 = 1500 W (1,5 kW)
- gniazda ogólne: ~20 W/m² → 150 × 20 = 3000 W (3 kW)
- kuchnia:
- płyta indukcyjna: 7 kW
- piekarnik: 3 kW
- zmywarka: 2 kW
- pralka: 2 kW
- lodówka: 0,3 kW
- czajnik / drobne AGD: 2 kW
- pompa ciepła (jeśli jest): 3–6 kW
Suma (bez pompy ciepła):
1,5 + 3 + 7 + 3 + 2 + 2 + 0,3 + 2 ≈ 20,8 kW
Ale uwaga — nie wszystko działa jednocześnie, więc stosujemy współczynnik jednoczesności (np. 0,6):
20,8 kW × 0,6 ≈ 12,5 kW
W praktyce:
- przydział mocy: 12–15 kW
- zabezpieczenie główne: np. 3×25 A
3. Podział na obwody
Typowa instalacja powinna mieć osobne obwody:
Oświetlenie:
- parter → 1 obwód (B10)
- piętro → 1 obwód (B10)
Gniazda:
- salon → 1 obwód (B16)
- sypialnie → 1–2 obwody (B16)
- kuchnia blaty → 2 obwody (B16)
- łazienka → 1 obwód (B16)
Osobne obwody:
- płyta indukcyjna → 3-fazowy (B16 lub B20)
- piekarnik → B16
- zmywarka → B16
- pralka → B16
- lodówka → osobny lub wspólny
- garaż → B16
- ogród → B16
Razem: ok. 12–18 obwodów
4. Dobór przewodów
Najczęściej stosowane:
- oświetlenie → 3×1,5 mm²
- gniazda → 3×2,5 mm²
- płyta indukcyjna → 5×2,5 mm² lub 5×4 mm²
- duże urządzenia → 3×2,5 mm²
5. Przykładowe obliczenie prądu
Dla urządzenia 2 kW:
Wzór:
I = P / (U × cosφ)
(przyjmujemy cosφ ≈ 1)
I = 2000 W / 230 V ≈ 8,7 A
dlatego stosujemy zabezpieczenie B16 (16 A)
6. Spadek napięcia (przykład)
Załóżmy:
- długość przewodu: 20 m
- przekrój: 2,5 mm²
- prąd: 10 A
Spadek napięcia:
ok. 1–2% (czyli w normie, bo dopuszczalne to 3%)
7. Rozdzielnica – przykładowe wyposażenie
- wyłącznik główny
- ogranicznik przepięć (SPD)
- 2–4 wyłączniki różnicowoprądowe (RCD 30 mA)
- wyłączniki nadprądowe (B10, B16, B20)
- miejsce zapasu (min. 20–30%)
8. Uziemienie i ochrona
- rezystancja uziemienia: < 10 Ω (często dąży się do <5 Ω)
- obowiązkowe RCD w łazienkach i kuchni
- połączenia wyrównawcze (metalowe elementy)
9. Koszt orientacyjny (Polska 2026)
- instalacja: 120–200 zł/m²
dla 150 m²:
18 000 – 30 000 zł
(rozdzielnica, robocizna, materiały)
10. Wnioski praktyczne
- lepiej zrobić więcej obwodów niż za mało
- kuchnia i łazienka wymagają szczególnej uwagi
- warto przewidzieć przyszłość (fotowoltaika, ładowarka auta)
- instalacja 3-fazowa to dziś standard
- nie oszczędza się na zabezpieczeniach